Regenwatersysteem zelf installeren of laten doen?

Een regenwatersysteem koppel je aan je huis om regen op te vangen voor toilet, wasmachine en tuin. De grote keuze vooraf: doe je de installatie zelf, of laat je het over aan een installateur? Het antwoord hangt af van waar je het water voor gebruikt, of je binnenshuis aansluit op je leidingwerk, en hoeveel risico je wilt lopen op terugstroming naar je drinkwater.

Kun je een regenwatersysteem zelf installeren?

Deels wel, deels niet. Een tuinsysteem dat alleen een buitenkraan en regenton voedt, kun je als handige doe-het-zelver prima zelf aanleggen. Zodra het water je woning in gaat richting toilet of wasmachine, gelden strikte regels: drinkwater en regenwater mogen elkaar nooit raken. Die binnenaansluiting laat je daarom beter door een vakman doen.

De grens zit dus niet bij de tank, maar bij het punt waar regenwater in je huisinstallatie komt. Buiten de gevel ben je vrij. Binnen de gevel kom je in aanraking met het Drinkwaterbesluit en de norm NEN 1006, die eisen dat de twee waterstromen volledig gescheiden blijven en dat terugstroming naar het drinkwaternet onmogelijk is.

Welk deel mag je zelf doen en welk deel niet?

Als vuistregel: alles buiten je woning mag je zelf, alles wat raakt aan je drinkwaterinstallatie laat je over aan een erkend installateur. Graven, de tank plaatsen, de regenpijp aansluiten en een pomp voor de tuin leg je zelf aan. De koppeling aan binnenleidingen en de terugstroombeveiliging zijn vakwerk.

Dit kun je zelf aanleggen

• De sleuf graven en een ondergrondse tank plaatsen, zodat het water koel en donker blijft.
• De hemelwaterafvoer van het dak naar de tank koppelen, met een bladvanger of voorfilter.
• Een overloop naar infiltratie, sloot of riool aanleggen voor als de tank vol is.
• Een losse pomp en buitenkraan of tuinslang aansluiten op het regenwater.

Dit laat je doen

• De aansluiting van regenwater op toilet en wasmachine binnenshuis.
• De drinkwaterbijvulling met een veilige luchtonderbreking, zodat regenwater nooit terug kan stromen.
• Apart, herkenbaar gemerkt leidingwerk zodat niemand later per ongeluk een verkeerde kraan koppelt.

Welke regels en normen gelden bij installatie binnenshuis?

Zodra regenwater je huisinstallatie raakt, val je onder het Drinkwaterbesluit, NEN 1006 en de Europese norm NEN-EN 16941-1 voor regenwatergebruik. De kern: regenwater en drinkwater hebben gescheiden, herkenbaar gemerkt leidingwerk, en de drinkwaterbijvulling gebeurt via een onderbreking met luchtruimte zodat terugstroming uitgesloten is.

Voor regenwater dat het huis in gaat, schrijft het Waterwerkblad 4.7 voor hoe je veilig bijvult vanuit het drinkwaternet. Bij een individueel systeem mag huishoudwater uit regen naar toilet, wasmachine en buitenkraan; bij collectieve systemen vaak alleen naar het toilet. Deze eisen staan beschreven door onder meer de waterregelgeving rond regenwatergebruik. Een erkend installateur kent deze normen en levert het werk conform op; dat is ook de reden dat de binnenaansluiting geen klus is om op gevoel te doen.

Wat kost zelf installeren versus laten doen?

Zelf doen bespaart je de arbeidskosten, maar je betaalt in tijd, gereedschap en risico. Laten doen kost meer vooraf, maar je krijgt een systeem dat aantoonbaar aan de normen voldoet en waarop garantie zit. Het echte verschil zit minder in de tank en meer in de binnenaansluiting, want juist daar weegt vakkennis zwaar.

Reken bij zelf doen de verborgen posten mee: graafwerk of een minigraver, een geschikte pomp, filters, het juiste kunststof leidingwerk en je eigen uren. In de praktijk zien we dat mensen het graven en de tank goed zelf aankunnen, maar dat de tijd en twijfel vooral in de binnenaansluiting gaan zitten. Een verkeerd uitgevoerde terugstroombeveiliging is een gezondheidsrisico, geen schoonheidsfoutje.

Hoeveel drinkwater bespaar je en wanneer verdient het zich terug?

De besparing zit in de toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit nodig hebben. In 2024 gebruikte een Nederlander gemiddeld 117,3 liter drinkwater per persoon per dag, waarvan ongeveer 24% naar toiletspoeling en 13% naar de wasmachine ging. Samen is dat ruim een derde van je verbruik dat je met regenwater kunt afdekken.

Die verhouding komt uit de cijfers waterverbruik van Vewin. Wat je daarmee in euro's wint, hangt af van je tarief: huishoudens betalen in 2026 gemiddeld € 2,71 per kuub (1.000 liter) inclusief belastingen, met daarin een Belasting op Leidingwater van € 0,437 per m³. Zelf installeren verkort de terugverdientijd doordat de arbeidskosten wegvallen, maar dat voordeel verdampt zodra een fout in de binnenaansluiting tot herstel of besmettingsrisico leidt.

Welke risico's loop je bij zelf installeren?

Het grootste risico is terugstroming: regenwater dat via een verkeerde koppeling in je drinkwaterleiding terechtkomt. Dat is precies waarom de norm een fysieke luchtonderbreking eist en geen simpele terugslagklep. Andere veelgemaakte fouten zijn een te kleine of niet-inspecteerbare tank, een ontbrekende overloop en leidingwerk dat niet als regenwater herkenbaar is.

Een ondergrondse tank moet bereikbaar blijven voor inspectie en onderhoud, en de overloop moet de piekbui aankunnen zonder dat je kelder of tuin onderloopt. Dit zijn geen exotische eisen, maar ze vragen vooraf nadenken. Wie hier zelf aan begint, doet er goed aan om minimaal de binnenaansluiting en de drinkwaterbijvulling te laten controleren door een erkend installateur.

Wat is voor jou de beste keuze?

Wil je alleen je tuin of een losse buitenkraan voeden, dan is zelf installeren een prima, betaalbare optie. Wil je regenwater binnenshuis naar toilet en wasmachine brengen, kies dan voor een installateur of laat in elk geval de binnenaansluiting en terugstroombeveiliging professioneel uitvoeren. Zo combineer je besparing met een systeem dat veilig en aantoonbaar aan de norm is.

Een tussenweg werkt vaak het best: graafwerk en tank zelf, de drinkwaterkant door een vakman. Twijfel je over de omvang of de terugverdientijd voor jouw dak en verbruik, gebruik dan onze calculator of vraag vrijblijvend een offerte aan om je situatie door te rekenen.