De 8 meest voorkomende storingen aan een regenwatersysteem

Je regenwatersysteem hoort onzichtbaar zijn werk te doen: hemelwater opvangen, bufferen en op het juiste moment teruggeven aan toilet, wasmachine of tuin. Tot het hapert. Een pomp die blijft draaien, een toilet dat niet meer doorspoelt, een vieze geur uit de kraan. Vrijwel elke storing aan een regenwatersysteem is terug te voeren op een handvol oorzaken die je zelf kunt herkennen en vaak voorkomen. In dit overzicht lopen we de acht meest voorkomende door, met per storing wat je hoort of ziet, waar het vandaan komt en wat je eraan doet.

Wat is de meest voorkomende storing aan een regenwatersysteem?

De meest voorkomende storing is een pomp die niet of niet goed werkt. In de praktijk komt dat bijna altijd door luchtbellen in de aanzuigleiding, een verstopte voetklep of een lege put. De pomp zelf is meestal niet kapot. Voordat je iets vervangt, controleer je dus altijd eerst de toevoer, het waterpeil en de elektrische schakeling.

De acht storingen hieronder dekken het overgrote deel van de meldingen die wij in de praktijk zien. Ze gaan van veelvoorkomend en simpel naar zeldzamer en technischer, zodat je snel bij jouw situatie uitkomt.

1. Pomp draait niet of slaat steeds af

Een pomp die niet aanslaat of telkens uitvalt, heeft bijna altijd een probleem met de stroomtoevoer of met droogloopbeveiliging. Als de put leeg is of het vlotterniveau te laag staat, schakelt de pomp zichzelf uit om schade te voorkomen. Controleer eerst de zekering en de stekker, daarna het waterpeil in de put.

Slaat de pomp wel aan maar valt hij na enkele seconden weer af, dan is dat vaak de thermische beveiliging die ingrijpt bij oververhitting, of een droogloopsensor die geen water detecteert. Laat de pomp afkoelen, vul de put bij regen of via de drinkwaternavulling en kijk of het probleem terugkomt. Blijft hij afslaan met water in de put, dan zit het in de elektronica of de motor.

2. Pomp blijft continu draaien

Een pomp die maar blijft draaien zonder dat er water getapt wordt, duidt meestal op een lek in het leidingwerk of een defecte terugslagklep. De druk valt steeds weg, waardoor de drukschakelaar de pomp telkens opnieuw start. Dit is niet alleen vervelend qua geluid, maar slijt de pomp ook onnodig snel.

Loop de leidingen na op zichtbare lekkages en controleer de terugslagklep boven de pomp. Laat die klep water terugzakken naar de put, dan kan het systeem nooit op druk blijven. Bij een drukvat-systeem kan ook een leeg of kapot membraan in het expansievat de oorzaak zijn: de pomp ‘pompt dan tegen niets in’ en blijft pendelen.

3. Lucht in de leiding en een pomp die geen water aanzuigt

Als de pomp wel draait maar geen of nauwelijks water levert, zit er vrijwel zeker lucht in de aanzuigleiding. Een zelfaanzuigende pomp heeft een gevulde leiding nodig om vacuüm te kunnen trekken. Een lekkende koppeling, een slecht sluitende voetklep of een leeggelopen put laat lucht binnen en de pomp verliest zijn aanzuiging.

Vul de pompbehuizing en de aanzuigleiding handmatig met water (ontluchten of ‘primen’) en start opnieuw. Blijft het probleem terugkomen, dan zit er een luchtlek in de zuigzijde. Controleer alle koppelingen tussen put en pomp op luchtdichtheid; aan de zuigkant lekt vaak geen water naar buiten, maar wel lucht naar binnen, wat het lastig op te sporen maakt.

4. Toilet of wasmachine krijgt geen regenwater meer

Komt er geen regenwater meer bij het toilet of de wasmachine, dan ligt het meestal aan een leeg reservoir gecombineerd met een haperende drinkwaternavulling. Het systeem hoort bij een lege put automatisch over te schakelen op leidingwater, zodat je toilet altijd blijft spoelen. Werkt die navulling niet, dan staat alles droog.

Controleer of de navulklep of het navulventiel nog functioneert en of de vlotter die het bijvullen aanstuurt niet vastzit. Soms zit het simpeler: een dichtgeknepen of geknikte slang, of een afsluiter die per ongeluk dicht is gedraaid na onderhoud. Spoelt het toilet wel maar met leidingwater terwijl de put vol is, dan zit het probleem juist andersom in de regenwaterzijde of de pomp.

5. Vieze geur of verkleurd water

Een muffe geur of bruinig water komt vrijwel altijd door bezinksel, bladresten en organisch materiaal dat in de put is achtergebleven. Regenwater is van zichzelf zacht en schoon, maar zonder goede voorfiltering verzamelt zich slib op de bodem dat gaat rotten. De geur verspreidt zich dan via toilet of tuinkraan.

De oorzaak ligt meestal bovenstrooms: een verstopte of ontbrekende filter in de regenpijp of bladvanger, waardoor vuil rechtstreeks de put in spoelt. Reinig de voorfilter, laat de put indien nodig leegzuigen en spoelen, en zorg dat de aanzuiging op enige hoogte boven de bodem zit zodat je geen bezinksel mee oppompt. Een goed werkende kalmeerinlaat houdt het bezonken slib ongestoord onderin.

6. Put loopt over bij hevige regen

Een put die overloopt bij flinke buien, wijst bijna altijd op een verstopte of verkeerd aangelegde overloop. Een regenwaterput hoort vol te lopen en het teveel gecontroleerd af te voeren naar riool, infiltratie of de tuin. Zit die overloop dicht met bladeren of wortels, dan zoekt het water de weg van de minste weerstand, soms terug richting de regenpijpen.

Controleer de overloopleiding op verstopping en kijk of de geurafsluiter of terugslagvoorziening in de overloop nog vrij beweegt. Bij infiltratiekratten kan een dichtgeslibd of verzadigd infiltratieveld de afvoer blokkeren. In de praktijk zien we dat overloopproblemen vaak pas opvallen na een extreme bui, terwijl de oorzaak er al maanden zit; periodieke controle voorkomt natte verrassingen.

7. Drukverlies of zwakke straal bij de tappunten

Een zwakke straal of wisselende druk bij toilet, kraan of tuinslang komt meestal door een vervuild filter, een vrijwel leeg drukvat of een pomp die zijn druk niet meer haalt. Het systeem levert dan te weinig of schommelende druk, waardoor tappunten haperen en de pomp onrustig schakelt.

Reinig of vervang het fijnfilter tussen pomp en tappunten, want dat slibt langzaam dicht. Controleer bij een hydrofoor de voordruk van het drukvat en pomp het membraan zo nodig op spanning. Houdt de pomp structureel te weinig druk ondanks schoon filter en gevulde put, dan is de waaier versleten; dat hoort bij normale slijtage na vele jaren gebruik.

8. Bevriezing in de winter

Bij vorst kan water in bovengrondse leidingen, de pomp of een buitenkraan bevriezen en uitzetten, met scheuren en lekkages als gevolg. Vooral pompen en filters die in een onverwarmde ruimte of buiten staan, zijn kwetsbaar. De storing merk je vaak pas bij dooi, als het lek begint te lopen.

De put zelf zit diep genoeg in de grond om vorstvrij te blijven, maar het leidingwerk erboven niet altijd. Isoleer kwetsbare leidingen, tap buitenkranen af voor de winter en zorg dat de pompruimte vorstvrij blijft. Heb je een seizoensgebonden tuinsysteem, leeg het dan volledig voordat het gaat vriezen.

Hoe voorkom je de meeste storingen aan een regenwatersysteem?

De meeste storingen voorkom je met twee dingen: goede voorfiltering en regelmatige controle. Een schone bladvanger en voorfilter houden vuil uit de put, waardoor je geen bezinksel, geur of verstoppingen krijgt. Een halfjaarlijkse blik op pomp, filter en overloop vangt beginnende problemen af voordat het echte storingen worden.

• Reinig de voorfilter en bladvanger minstens twee keer per jaar, vooral na de bladval in het najaar.
• Controleer jaarlijks de overloop op verstopping, zodat de put bij hevige regen vrij kan afvoeren.
• Luister naar de pomp: continu draaien of veelvuldig schakelen is een vroeg signaal van een lek of een klepprobleem.
• Isoleer bovengrondse leidingen en de pompruimte voor de winter om bevriezing te voorkomen.
• Laat de put periodiek inspecteren en bij veel bezinksel leegzuigen en spoelen.

Wanneer schakel je een installateur in?

Schakel een installateur in zodra de storing in de elektronica, de pompmotor of het ondergrondse leidingwerk zit, of als je na de basiscontroles geen oorzaak vindt. Eenvoudige zaken als een verstopte filter, een leeggelopen aanzuigleiding of een dichtgeslibde overloop pak je vaak zelf aan. Wordt het werk aan de pomp, het drukvat of de ingegraven leidingen, dan loont vakkundige hulp.

Twijfel je of een storing aan slijtage of aan aanleg ligt? Een monteur ziet aan het patroon snel of het om normaal onderhoud gaat of om een ontwerpfout die zich blijft herhalen. Dat scheelt je herhaalstoringen en onnodig vervangen van onderdelen.

Wil je weten welk systeem bij jouw dak en waterverbruik past, of wat onderhoud en aanleg kosten? Bekijk de rekenhulp of vraag vrijblijvend een advies aan, dan kijken we met je mee.