Regenwatersysteem en stroomuitval: wat gebeurt er en wat moet je weten?

Wat gebeurt er met mijn regenwatersysteem bij stroomuitval?

Bij stroomuitval valt de pomp van je regenwatersysteem stil. Die pomp is elektrisch, dus zonder stroom komt er geen regenwater meer uit je toilet, wasmachine of buitenkraan op het regenwatercircuit. Je drinkwater uit de kraan blijft wel gewoon werken, want dat staat los van je eigen pomp.

Het regenwatersysteem doet dus precies één ding niet meer: water verplaatsen. De regenwaterkelder of -tank zelf verandert niet, het water blijft gewoon staan. Zodra de spanning terugkeert, herkent de pomp dat en start hij vanzelf weer op. Je hoeft in de meeste gevallen niets te resetten of opnieuw in te stellen.

Heb ik dan helemaal geen water meer in huis?

Nee, je drinkwater blijft in vrijwel alle gevallen normaal werken. De druk op je drinkwaterleiding komt van het waterleidingnet, niet van jouw pomp. Alleen het regenwatercircuit valt weg. Bij een goed systeem schakelen toilet en wasmachine daarom automatisch terug op drinkwater zodra het regenwater niet beschikbaar is.

Belangrijk om te weten: drinkwaterbedrijven hebben juist voor stroomuitval voorzieningen getroffen. Ze houden waterreserves aan en wekken bij een stroomstoring zelf elektriciteit op, zodat zuivering en levering doorgaan. De Rijksoverheid bevestigt dat de drinkwaterlevering bij een stroomstoring in principe gewoon doorloopt. Een stroomstoring bij jou thuis raakt dus je pomp, niet je drinkwaterkraan.

Woon je in een appartement boven de derde verdieping, dan zit er soms een gezamenlijke hydrofoorpomp in het gebouw die wél stroom nodig heeft voor de drinkwaterdruk. Dat is een gebouwvoorziening en staat los van je eigen regenwatersysteem, maar het verklaart waarom sommige mensen hoger in een flat tijdelijk minder druk merken.

Schakelt mijn systeem automatisch over op drinkwater?

Bij een modern regenwatersysteem met omschakelautomaat: ja. Zodra de regenwatertank leeg dreigt te raken of het regenwater niet beschikbaar is, schakelt de besturing automatisch over op drinkwater, zodat toilet en wasmachine blijven werken. Dat gebeurt via een drinkwater-aanvulling op een onderbreektank, niet door regenwater bij te vullen met duur leidingwater.

Dit is het verschil tussen een systeem dat alleen pompt en een echt watermanagementsysteem. Bij dat laatste levert een intelligente besturing zoals het IRM-systeem automatisch drinkwater wanneer regenwater op is, en ververst het de onderbreektank regelmatig zodat er geen stilstaand water in de drinkwaterleiding blijft staan. In de praktijk zien we dat huishoudens met zo'n omschakeling van stroomuitval nauwelijks iets merken, behalve dat de buitenkraan op regenwater even niet werkt.

Kan vervuild regenwater terugstromen in mijn drinkwater bij stroomuitval?

Nee, mits je systeem correct is aangelegd volgens de norm. De beveiliging tegen terugstroming is mechanisch en werkt onafhankelijk van stroom. Een goed regenwatersysteem houdt drink- en regenwater fysiek gescheiden met een vrije uitstroom boven de onderbreektank, waardoor terugstroming simpelweg niet mogelijk is, met of zonder stroom.

De Europese norm EN 1717 regelt deze beveiliging van drinkwater tegen terugstroming. Voor regenwater geldt de zwaarste categorie, en die vraagt om een fysieke onderbreking (type AB): het drinkwater valt met een luchtspleet vrij in de onderbreektank en kan dus nooit terug de leiding in. Omdat dit een fysieke luchtspleet is en geen klep die stroom nodig heeft, blijft de scheiding bij stroomuitval volledig intact. Een terugslagklep alleen is voor regenwater niet voldoende; de luchtonderbreking is wat het veilig maakt.

Moet ik iets doen voordat de stroom uitvalt of zodra hij terugkomt?

Meestal niet. Een goed regenwatersysteem start na een stroomstoring automatisch opnieuw op en pakt zijn werk weer op. Je hoeft niet te resetten en de scheiding met je drinkwater is al die tijd veilig gebleven. Toch zijn er een paar dingen handig om te weten voor de zekerheid.

• Controleer na een lange storing of de pomp weer normaal draait en of toilet en wasmachine weer doorspoelen op regenwater.
• Hoor je de pomp blijven aanslaan zonder dat er water komt, zet hem dan even uit en neem contact op met je installateur. Dat kan wijzen op lucht in de leiding.
• Heb je een systeem zonder automatische omschakeling, controleer dan na de storing of het toilet nog spoelt en schakel zo nodig handmatig terug op de drinkwaternoodvoorziening.
• Twijfel je of jouw installatie een fysieke luchtonderbreking heeft? Laat dat eenmalig nakijken. Dat is de belangrijkste veiligheidscheck en hij is maar één keer nodig.

Wat als de stroom heel lang uitvalt?

Bij een langdurige, brede stroomstoring kan in het uiterste geval ook de drinkwaterlevering haperen, los van jouw regenwatersysteem. Voor die situatie adviseert de overheid om water in voorraad te hebben. Dat heeft niets met je regenwaterinstallatie te maken, maar is wel goed om te weten.

De Rijksoverheid adviseert om per persoon minimaal 3 liter water per dag in voorraad te hebben in een noodpakket. Komt er langer dan 24 uur geen goed drinkwater uit de kraan, dan plaatsen drinkwaterbedrijven volgens Vewin watertappunten op centrale plekken in de gemeente. Je regenwater is in zo'n geval geen drinkwater en blijft alleen geschikt voor toilet, wasmachine en tuin.

Maakt een regenwatersysteem mij kwetsbaarder bij stroomuitval?

Nee. Een regenwatersysteem voegt een elektrische pomp toe, maar verandert niets aan de betrouwbaarheid van je drinkwater. Je drinkwaterkraan werkt bij stroomuitval precies zoals bij een huis zonder regenwatersysteem. Het enige dat tijdelijk wegvalt, is het comfort van gratis regenwater op toilet en wasmachine.

Sterker nog: een goed ontworpen systeem is zo gemaakt dat het bij twijfel altijd terugvalt op de veilige kant, namelijk drinkwater met een fysieke scheiding. Stroomuitval is daarmee een ongemak van een paar uur zonder regenwatercircuit, geen risico voor je gezondheid of je leidingwater. De techniek is precies daarop ingericht.

Wil je weten welk regenwatersysteem met veilige drinkwateromschakeling bij jouw situatie past? Bereken vrijblijvend je mogelijkheden of vraag een advies op maat aan.