Regenwater hergebruiken in huis: hoe werkt het en wat levert het op?
Complete gids over regenwater hergebruiken in huis: voor welke toepassingen het mag, hoe een systeem werkt en wat het oplevert.
Regenwater hergebruiken in huis mag in Nederland voor de wc, de wasmachine en de tuin, maar niet om te drinken of douchen. Met een opvang- en filtersysteem vervang je het drinkwater op deze tappunten door regenwater, dat samen ongeveer een derde van het huishoudelijk verbruik uitmaakt. Voorwaarde is een volledig gescheiden leidingnet, zodat regenwater en drinkwater elkaar nooit kunnen raken.
Een dak van gemiddelde grootte vangt per jaar tienduizenden liters regenwater op. Dat water verdwijnt meestal direct in het riool, terwijl je tegelijk schoon drinkwater door de wc spoelt. Regenwater hergebruiken draait dit om: je vangt het hemelwater op, maakt het geschikt en zet het in op de plekken waar je geen drinkwaterkwaliteit nodig hebt. Op deze pagina lees je wat mag, hoe een systeem werkt, wat het oplevert en waar je op let.
Wat is regenwater hergebruiken precies?
Regenwater hergebruiken betekent dat je hemelwater van je dak opvangt, opslaat en filtert, en het daarna gebruikt voor toepassingen die geen drinkwater vereisen, zoals de wc, de wasmachine en de tuin. Je vervangt zo een deel van je drinkwaterverbruik door gratis regenwater, via een apart leidingnet dat volledig gescheiden blijft van de drinkwaterleiding.
De kern is dat lang niet al het water in huis schoon genoeg hoeft te zijn om te drinken. Een toilet doorspoelen of een was draaien kan prima met goed gefilterd regenwater. Door dat water apart te houden van je drinkwater, bespaar je drinkwater zonder in te leveren op comfort of hygiëne.
Waarvoor mag je regenwater in huis hergebruiken?
In Nederland mag je regenwater in huis hergebruiken voor de wc, de wasmachine en de tuin. Drinken, douchen, koken en de afwas blijven voorbehouden aan drinkwater, omdat regenwater niet aan de wettelijke drinkwaterkwaliteit voldoet. Een veilig systeem leidt regenwater daarom uitsluitend naar deze toegestane tappunten.
De grens ligt bij contact met je lichaam en met voedsel. Toiletspoeling en de wasmachine zijn de standaardtoepassingen binnenshuis; daarbuiten zijn tuin sproeien, de auto wassen en de buitenkraan logische bestemmingen. Wil je regenwater ook voor de wasmachine inzetten, kies dan een systeem met de juiste filtering, zodat je was schoon en reukloos blijft.
Hoeveel drinkwater kun je besparen met regenwater?
Toiletspoeling en de wasmachine zijn samen goed voor ongeveer een derde van het huishoudelijk waterverbruik: de wc neemt rond de 24 procent en de wasmachine zo'n 13 procent (CBS via Drinkwaterplatform, cijfers 2021). Vervang je dat deel door regenwater, dan daalt je drinkwaterverbruik fors.
Om dat in liters te zien: een Nederlander gebruikte in 2024 gemiddeld 117,3 liter drinkwater per dag (Vewin via Drinkwaterplatform), en een gemiddeld huishouden samen 247,8 liter per dag. Als de wc en wasmachine samen ongeveer een derde daarvan beslaan, gaat het al snel om enkele tienduizenden liters drinkwater per jaar die je door regenwater kunt vervangen. De exacte besparing hangt af van je dakoppervlak, je tankgrootte en hoeveel het regent.
Hoe werkt een regenwatersysteem in huis?
Een regenwatersysteem vangt water van je dak op via de regenpijp, voert het door een voorfilter naar een opslagtank, en pompt het gefilterde water via een apart leidingnet naar wc, wasmachine en buitenkraan. Een drinkwateraanvulling springt bij als de tank leeg is, zonder dat regen- en drinkwater elkaar raken.
De vaste onderdelen zijn: een filter dat blad en vuil tegenhoudt, een tank (boven- of ondergronds), een pomp en een regeleenheid die schakelt tussen regenwater en drinkwaternavoeding. Een ondergrondse tank houdt het water koel en donker, wat de kwaliteit ten goede komt. In de praktijk zien we dat de keuze tussen een boven- of ondergrondse tank vaak bepalend is voor de aanleg en de mogelijke tankgrootte.
Welke regels gelden er voor regenwater in huis?
De belangrijkste regel is dat regenwater en drinkwater volledig en permanent gescheiden moeten blijven. De Drinkwaterwet schrijft voor dat regenwater nooit in het drinkwaternet terecht mag komen, om besmetting te voorkomen. Daarom heeft een regenwatersysteem een eigen leidingnet en een beveiligde, onderbroken navoeding van drinkwater.
Praktisch betekent dit dat de regenwaterleidingen herkenbaar gemarkeerd worden en dat tappunten met regenwater niet als drinkwater bruikbaar mogen zijn. Stilstaand, opgewarmd water vergroot daarnaast het risico op bacteriegroei; een goed ontworpen, koel opgeslagen systeem beperkt dat. Laat de aanleg daarom uitvoeren volgens de geldende normen, zodat de scheiding gegarandeerd is. Anders dan in België is hergebruik bij nieuwbouw in Nederland (peil 2026) niet verplicht.
Is regenwater hergebruiken de investering waard?
Of het rendeert hangt af van je situatie: hoe groot je dak is, hoeveel personen er wonen, welke tankgrootte je kiest en of je nieuw bouwt of een bestaande woning aanpast. Bij nieuwbouw is een ondergrondse tank en gescheiden leidingnet eenvoudiger en goedkoper mee te nemen dan achteraf.
Naast de directe drinkwaterbesparing telt mee dat je het riool ontlast en regenwater vasthoudt op je eigen perceel, wat bij hevige buien wateroverlast helpt voorkomen. Sommige gemeenten en waterschappen stimuleren dit met subsidies; die regelingen verschillen per regio en veranderen regelmatig, dus check altijd je eigen gemeente. In de praktijk zien we dat huishoudens met een groot dak en een gezin het meeste profijt halen, omdat zowel de opvang als het verbruik dan hoog is.
Welke toepassing kies je als eerste?
Begin je oriëntatie meestal bij de wc, want dat is de grootste vaste verbruiker en het eenvoudigst op regenwater aan te sluiten. De wasmachine is een logische tweede stap, en de tuin en buitenkraan zijn vaak het makkelijkst toe te voegen omdat daar minder strenge eisen aan de filtering gelden.
Wil je weten welke combinatie van toepassingen en tankgrootte bij jouw dak en huishouden past, en wat dat ongeveer oplevert? Bereken je situatie met de calculator of vraag een vrijblijvende offerte aan, en bekijk het actuele subsidieoverzicht voor jouw gemeente.